Məhəmməd peyğəmbərin (ona və ailəsinə salam olsun) “Kim mənə bir dəfə salavat oxuyarsa, Allah ona on dəfə salat edər. Kim mənə on dəfə salavat edərsə, Allah ona yüz dəfə salat edər. Kim mənə yüz dəfə salavat oxuyarsa Allah ona min dəfə salat edər. Mənə salavat oxumayan kimsə  Cənnətə girsə belə onun qəlbində peşmanlıq olar” hədisi haqqındadır. Bir qul Məhəmməd peyğəmbərə (s.ə.s) salavat oxuduğu zaman Allah ona salavat (xeyir-dua vermək) edərmi, etməzmi?

Cavab: Allaha həmd olsun, səhih bir hədisdə peyğəmbərdən (s.ə.s) onun belə buyurduğu sabit olmuşdur: “Kim mənə bir dəfə salavat oxuyarsa Allah ona on dəfə salam-dua edər (Kitab-üz-zikr və-d dua). Sünəndə Peyğəmbərdən belə buyurduğu rəvayət edilmişdir: “Bir toplum bir məclisdə bir yerə gəlib, orada Allahı zikr etməzlərsə, mənə salavat oxumazlarsa qiyamət günü bu onlar üçün peşmanlıq olar”. Allah təala biz müsəlmanları bu cür qəflətdən qorusun.

Hz. Muhammed (s.a.s.)'in İslâm'ı tebliğe başlamasından sonra ilk iman eden hür erkeklerin; raşit halifelerin, aşere-i mübeşşerenin ilki. Câmiu'l Kur'an, es-Sıddîk, el-Atik lakaplarıyla bilinen büyük sahabi.

Kur'ân-ı Kerim'de hicret sırasında Rasûlullah'la beraber olmasından dolayı, "...mağarada bulunan iki kişiden biri..." (et-Tevbe, 9/40) şeklinde ondan bahsedilmektedir. Asıl adı Abdülkâbe olup, İslâm'dan sonra Rasûlullah (s.a.s.)'in ona Abdullah adını verdiği kaydedilir. Azaptan azad edilmiş mânâsına "atik"; dürüst, sadık, emin ve iffetli olduğundan dolayı da "sıddik" lâkabıyla anılmıştır. "Deve yavrusunun babası" manasına gelen Ebû Bekir adıyla meşhur olmuştur. Teym oğulları kabilesinden olan Ebû Bekir'in nesebi Mürre b. Kâ'b'da Rasûlullah'la birleşir. Anasının adı Ümmü'l-Hayr Selma, babasının ki Ebû Kuhafe Osman'dır. Künyesi Abdullah b. Osman b. Amir b. Amir... b. Murra ...et-Teymî'dir. Bedir savaşına kadar müşrik kalan oğlu Abdurrahman dışında bütün ailesi müslüman olmuştur. Babası Ebû Kuhafe, Ebû Bekir'in halifeliğini ve ölümünü görmüştür. Hz. Ebû Bekir'in Rasûlullah (s.a.s.)'den bir veya üç yaş küçük olduğu zikredilmiştir. İslâm'dan önce de saygın, dürüst, kişilikli, putlara tapmayan ve evinde put bulundurmayan "hanif" bir tacir olan Ebû Bekir, ölümüne kadar Hz. Peygamber'den hiç ayrılmamıştır. Bütün servetini, kazancını İslâm için harcamış, kendisi sade bir şekilde yaşamıştır.

Biz yenə də ənənəmizə sadiq qalaraq məzhəbləri bir-birinə yaxınlaşdırma, “şəxsiyyət söyülməsi” problemini aradan qaldırmaq xüsusundakı məqalələr silsiləsini davam etdiririk. “Hz. Əli (r) – arzu edilən şəxsiyyət” adlı məqaləmizlə başlanan bu slsiləvi məqalələrin müsəlmanlar arasındakı münasibətləri siyasi, məzhəbi arenadan iman səviyyəsinə qaldıracağına ümid edirik.

Qeyd edək ki, Hz Əbu Bəkir (r) barəsindəki məqalə də eyni mənbədən tərcümə edilmişdir.
“Məkkənin girişində Əbu Cəhlin (Əmr ibn Hişam) başçılığı ilə kiçik bir dəstə gələn karvanı qarşıladı. Həsrətlə bir-birlərinə sarıldılar... Əbu Cəhl dedi: “Ey Atiq (Əbu Bəkirin müsəlman olmadan qabaqkı adı), dostunun xəbərini sənə çatdırdılarmı?”
Əbu Bəkir soruşdu: “Məhəmməd əl-Əminimi nəzərdə tutursan?”
Əbu Cəhl: “Bəli, Haşim oğullarının yetimini nəzərdə tuturam” – deyə cavab verdi.
Onların söhbəti belə davam etdi:
- Ey Əmr, sən onun dediklərini özünmü eşitdin?
- Bəli, özüm eşitdim. Hamı daeşitdi.
- Nə deyirdi?
- Göydə tək ilahın olduğunu və o ilahın onu bizə atalarımızın bütlərini tərk edib o tək ilaha qulluq edək deyə göndərdiyini söyləyir.
- Allahın ona vəhy etdiyini deyirmi?
- Bəli.
- “Rəbinin onunla necə danışdığını söylədimi?”
- Bəli. Cəbrayıl Hira mağarasında ona görünüb...

Hörmətli ziyarətçilər. Tarix boyu çoxumuzun tez-tez eşitdiyi sözlərdən biri də, Əhli Sünnə vəl Cəmaənin guya Əli ibn əbu Talibə qarşı pis fikirli olmasıdır. Ancaq biz sələfilər bu fikirdən uzağıq. Çox maraqlıdır ki, bizə bu böhtanı atan insanların əksəriyyəti Əbu Bəkr, Ömər, Osmanı (Allah onların hamısından razı olsun) söyüb onları pisləyirlər. Onlara aşağıdakı hədisi göstərib Sələfin Əli ibn əbu Talibə (Allah ondan razı olsun) olan mövqeyini göstərmək istəyirik. Peyğəmbər (s.ə.s) bir hədisdə belə buyurur : «Əbu Səid əl-Xudri (r.a.) rəvayət edir ki, «Peyğəmbər (s.a.s.) demişdir: "Mənim səhabələrimi söyməyin! Həqiqətən, sizdən biriniz Uhud dağı boyda qızıl sədəqə versə belə, onlardan birinin verdiyi bir ovuca (sədəqəyə) hətta yarısına belə çata bilməz” («Səhihu-l-Buxari», 7/25, 3673-cü hədis)

Əkrəm Həsənov 

(AMEA Əlyazmalar  institutu)

 garibekrem@hotmail.com